१.१ पृष्ठभूमि

मनहरी गाउँपालिकाको परिचय मनहरी गाउँपालिका नेपालको बागमती प्रदेशअन्तर्गत मकवानपुर जिल्लामा अवस्थित एक महत्वपूर्ण स्थानीय तह हो। प्राकृतिक सौन्दर्य, भौगोलिक विविधता, सांस्कृतिक बहुलता तथा विकासका प्रशस्त सम्भावना बोकेको यस गाउँपालिकाले स्थानीय विकास र समृद्धिको यात्रामा महत्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ। गाउँपालिकाको आधिकारिक वेबसाइटमा उल्लेख भएअनुसार यसको स्थापना वि.सं. २०७३ सालमा भएको हो। गाउँपालिकाको केन्द्र वडा नं. ९ स्थित रजैयामा रहेको छ। मनहरी गाउँपालिका भौगोलिक अवस्थिति र क्षेत्रफलका दृष्टिले मनहरी गाउँपालिका महत्वपूर्ण स्थानमा रहेको छ। यसको कुल क्षेत्रफल १९९.५२ वर्ग किलोमिटर रहेको छ र यहाँ नौवटा वडा छन्। यसको पूर्वमा हेटौंडा उपमहानगरपालिका, पश्चिममा चितवन जिल्लाको राप्ती नगरपालिका, उत्तरमा राक्सिराङ गाउँपालिका तथा दक्षिणमा पर्सा जिल्ला र पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्ज रहेका छन्। यस अवस्थिति तथा पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँगको सम्बन्धले गाउँपालिकाको आवागमन, व्यापार, कृषि उपजको बजारीकरण र आर्थिक गतिविधिमा सहयोग पुर्‍याएको छ। मनहरी गाउँपालिका मनहरी गाउँपालिका जातीय, भाषिक तथा सांस्कृतिक विविधताले सम्पन्न क्षेत्र हो। यहाँ तामाङ, चेपाङ, दलित, क्षेत्री, ब्राह्मण, बनकरिया, राईलगायत विभिन्न समुदायको बसोबास रहेको छ। विभिन्न जातजाति तथा समुदायका आ–आफ्नै परम्परा, भाषा, भेषभूषा, चाडपर्व र सांस्कृतिक अभ्यासले यस क्षेत्रको सामाजिक पहिचानलाई समृद्ध बनाएका छन्। आपसी सद्भाव, सहकार्य र सामाजिक एकता यहाँको विकासका महत्वपूर्ण आधार हुन्। मनहरी गाउँपालिका आर्थिक विकासका दृष्टिले कृषि, पशुपालन, स्थानीय व्यापार तथा सेवा क्षेत्र मनहरीका महत्वपूर्ण सम्भावनायुक्त क्षेत्र हुन्। उर्वर जमिन, प्राकृतिक स्रोतसाधन र सडक सञ्जालको उपयोग गर्दै कृषि उत्पादन वृद्धि, उद्यमशीलता प्रवर्द्धन, रोजगारी सिर्जना र स्थानीय उत्पादनको बजारीकरण गर्न सकिन्छ। त्यसैगरी शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, सडक, सरसफाइ तथा डिजिटल सेवाको विस्तारले नागरिकको जीवनस्तर सुधार गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ। पर्यटनका दृष्टिले पनि मनहरीमा सम्भावना रहेको छ। यहाँ अवस्थित मनहरी पिस पार्क तथा विभिन्न धार्मिक र प्राकृतिक क्षेत्रले आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धनमा योगदान दिन सक्छन्। यस्ता क्षेत्रको संरक्षण, प्रचारप्रसार र व्यवस्थित विकास गर्न सके स्थानीय आयआर्जनका अवसर बढाउन सकिन्छ। manaharimun.gov.np समग्रमा, मनहरी गाउँपालिका प्राकृतिक सम्पदा, सामाजिक विविधता र आर्थिक सम्भावनाले भरिपूर्ण स्थानीय तह हो। गुणस्तरीय शिक्षा, सहज स्वास्थ्य सेवा, आधुनिक कृषि, पर्यटन, वातावरण संरक्षण र सुशासनलाई प्राथमिकता दिँदै योजनाबद्ध विकास गर्न सके मनहरीलाई समुन्नत, आत्मनिर्भर र समृद्ध गाउँपालिकाका रूपमा स्थापित गर्न सकिन्छ।